Dla Tocqueville’a „Wolność zazwyczaj z trudem zdobywa się pośród burz.
Psychologia, bezpieczeństwo i subtelna rezygnacja z wolności Tocqueville ostrzegał, że wolność może zostać zniszczona nie siłą, lecz cichym wyrzeczeniem się odpowiedzialności. Mani Basharzad • 19 września 2025 r. To, czego uczy nas Tocqueville, znalazło odzwierciedlenie w poglądach sir Rogera Scrutona , patrona konserwatywnej myśli w Anglii ubiegłego wieku. Dla Tocqueville’a „Wolność zazwyczaj z trudem zdobywa się pośród burz; doskonali się w konfliktach społecznych; a jej dobrodziejstw nie można docenić, dopóki się nie zestarzeje”. Dla Scrutona konserwatyzm opiera się na przekonaniu, że „dobre rzeczy łatwo zniszczyć, lecz niełatwo je stworzyć”. Dla obu wolność ma element kruchości. Jest trudna do osiągnięcia, ustanawiana jedynie pośród burz i nigdy niełatwo ją stworzyć. Jednak z drugiej strony, łatwo ją zniszczyć. Historia sugeruje to samo: gdyby całą historię ludzkości sprowadzić do jednego dnia, pojawienie się wolnych i zamożnych społeczeństw byłoby niewiele więcej...